12x18 Çift Taraflı Delikli Pertinax Plaket
12x18 çift taraflı delikli pertinax plaket, elektronik devre prototiplerini kalıcı hale getirmek için kullanılan, 2,54 mm delik aralığına sahip standart bir montaj kartıdır. Fenolik reçine emdirilmiş kağıt bazlı pertinax malzemeden üretilir ve plaketin her iki yüzeyinde de birbirinden bağımsız yuvarlak lehim pedleri bulunur. Breadboard üzerinde denenmiş bir devre, entegre, direnç, kondansatör, transistör gibi elemanların bacakları deliklerden geçirilip arka yüzdeki bakır pedlere lehimlenerek bu plaket üzerinde kalıcı hale getirilir. 12x18 cm'lik geniş yüzeyi orta ve büyük ölçekli devrelere yeterli alan sağlar; ihtiyaç halinde testere veya maket bıçağıyla istenen ölçüye kesilerek küçük projelerde de kullanılabilir. Hem hobi amaçlı geliştirme kartlarının sabitlenmesinde hem de eğitim ortamlarında devre kurma alıştırmalarında yaygın olarak tercih edilir.
Teknik Özellikler
| Malzeme | Pertinax (fenolik reçine emdirilmiş kağıt bazlı laminant) |
| Ebat (En x Boy) | 120 mm x 180 mm (12 cm x 18 cm) |
| Yüzey Yapısı | Çift taraflı (plaketin her iki yüzünde de delik ve lehim pedi bulunur) |
| Delik Dizilimi | Standart matris (grid) tipi delikli plaket |
| Delik Aralığı (Pitch) | 2,54 mm (0,1 inç) - DIP entegre ve pin header bacak aralığıyla uyumlu |
| Lehim Pedi Tipi | Bağımsız yuvarlak nokta pedler (şeritli/stripboard tipi değil, point-to-point) |
| Renk | Kahverengi/bej tonu (pertinax malzemenin doğal rengi) |
| Kesilebilirlik | Maket bıçağıyla delik sırası boyunca çizilip kırılabilir veya ince dişli testere ile istenen ölçüye kesilebilir |
| Ek Delik Açma | Matkap ile ilave montaj veya vida deliği açılabilir |
| Elektriksel Yalıtkanlık | İyi dielektrik özellik; komşu lehim noktaları arası istenmeyen iletkenlik riski düşüktür |
| Isı Dayanımı | Standart lehim ucu sıcaklığına (yaklaşık 300-350°C) kısa süreli temaslarda dayanıklıdır |
| Mekanik Yapı | Fiberglas (FR4) plaketlere göre daha kırılgandır, aşırı bükülmede çatlayabilir |
| Bağlantı Yöntemi | Nokta lehim (point-to-point) veya jumper tel ile devre hattı oluşturma |
| Kullanım Tipi | Kalıcı/yarı kalıcı prototip ve devre montajı (breadboard'un aksine lehimli sabitleme) |
| Uyumlu Bileşenler | DIP entegre, direnç, kondansatör, transistör, diyot, pin header, jumper tel gibi standart bacaklı elemanlar |
| Montaj Yöntemi | Elemanların bacakları delikten geçirilip bakır pede lehimlenerek sabitlenir (THT montaj) |
| Depolama Koşulu | Kuru ve nemsiz ortamda saklama önerilir, aksi halde bakır yüzeyde oksitlenme görülebilir |
| İşlenebilirlik | Testere, maket bıçağı ve matkap gibi basit el aletleriyle şekillendirilebilir |
Öne Çıkan Özellikler
- Çift taraflı yapısı sayesinde devre elemanları plaketin her iki yüzünden de lehimlenebilir, bu da karmaşık bağlantılarda esneklik sağlar.
- 2,54 mm delik aralığı, DIP entegre, pin header ve çoğu elektronik bileşenin bacak aralığıyla birebir uyumludur, bu yüzden ek adaptasyon gerekmez.
- Pertinax malzemesi hafif ve işlenebilir olduğundan testere veya maket bıçağıyla istenen ölçüye kolayca kesilip küçültülebilir.
- Bağımsız (birbirinden ayrık) lehim pedleri sayesinde şeritli plaketlerin aksine istem dışı kısa devre riski daha düşüktür.
- 12x18 cm'lik geniş yüzey, tek plaket üzerinde birden fazla modülün ya da devre bloğunun bir arada monte edilmesine imkan tanır.
- Delikli yapı, breadboard üzerinde test edilen bir devre tasarımının değişiklik yapılmadan doğrudan kalıcı plakete aktarılmasını kolaylaştırır.
- Ekonomik yapısıyla hobi projelerinden okul ödevlerine, servis tamirlerinden küçük seri üretim denemelerine kadar geniş bir kullanıcı kitlesine hitap eder.
Kullanım Alanları
- Arduino veya benzeri bir geliştirme kartından breadboard üzerinde test edilmiş bir devrenin kalıcı hale getirilmesi.
- Sıcaklık, nem veya hareket sensörü gibi modüllerin ara bağlantı kartı olarak lehimlenip sabitlenmesi.
- Okul ve üniversite elektronik derslerinde devre kurma ödevleri ve laboratuvar uygulamalarında kullanılması.
- Küçük bir güç kaynağı, şarj devresi veya gerilim regülatörü devresinin kalıcı montaj kartı olarak hazırlanması.
- Röle modülü veya transistörlü anahtarlama devresi gibi ara devre elemanlarının lehimli olarak birleştirilmesi.
- Hobi elektronikçilerinin uzun süre kullanacağı bir devreyi breadboard yerine sabit bir plakete taşıması.
- Ses amplifikatörü veya LED sürücü devresi gibi birden fazla elemandan oluşan küçük devrelerin tek plaket üzerinde toplanması.
- Elektronik servis ortamında arızalı bir kartın yerine geçecek basit yama devrenin hızlıca hazırlanması.
Bağlantı ve Kullanım
Devre elemanlarının bacakları plaketin ön yüzündeki deliklerden geçirilir ve arka yüzeydeki bakır pedlere lehimlenerek sabitlenir. Aynı devre hattına dahil edilecek noktalar, ince iletken tel (jumper) kullanılarak nokta lehim yöntemiyle birbirine bağlanır. Entegre devrelerde doğrudan lehim yerine IC soketi kullanılması hem entegrenin değişimini kolaylaştırır hem de lehim ısısının entegreye zarar vermesini önler. Çift taraflı yapı sayesinde yoğun devrelerde bağlantılar plaketin her iki yüzüne dağıtılabilir, böylece tek yüzeyde oluşabilecek tel karmaşası azaltılır. Devre tamamlandıktan sonra lehim noktaları arasında istenmeyen köprüleşme olup olmadığı multimetre ile kontrol edilerek devreye enerji verilmesi önerilir.
Paket İçeriği
- 1 adet 12x18 cm çift taraflı delikli pertinax plaket
- Lehim teli, lehim istasyonu, IC soketi ve devre elemanları pakete dahil değildir
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Pertinax malzeme, cam elyaf (FR4) plaketlere göre daha kırılgandır; aşırı güç uygulanarak bükülmesi veya düşürülmesi çatlamaya ya da kırılmaya neden olabilir.
- Pertinax'ın kağıt bazlı yapısı nedeniyle lehim sırasında aşırı ısı ve uzun süreli temas malzemede yanık izi veya kabarma oluşturabilir, bu yüzden lehim süresi kısa tutulmalı ve lehim ucu gereğinden fazla bastırılmamalıdır.
- Plaketi kesme işlemi sırasında ortaya çıkan tozun solunmaması için işlemin iyi havalandırılan bir ortamda, mümkünse maske takılarak yapılması önerilir.
- Çift taraflı yapıda her iki yüzeydeki lehim noktalarının birbirine istenmeyen şekilde kısa devre yapmadığından emin olunmalı, kenarlara taşan lehim artıkları kontrol edilip temizlenmelidir.
- Plaketin nem almayan, kuru bir ortamda saklanması, yüzeyin şişmesini veya bakır pedlerin zamanla oksitlenmesini önler.
- Yüksek akım çeken devrelerde ince bakır pedlerin taşıyabileceği akım sınırlı olduğundan, gerekiyorsa aynı hat üzerindeki birden fazla ped kalın bir lehim köprüsü veya ek kalın tel ile takviye edilmelidir.
- Plaket kesildikten sonra kesim kenarındaki keskin çıkıntılar zımpara ile temizlenmezse montaj sırasında ele batabilir veya komşu bileşenlere temas ederek istenmeyen kısa devreye yol açabilir.