Arduino IR Alıcı Verici Modülü Kızılötesi Sensör IR20

Arduino IR Alıcı Verici Modülü Kızılötesi Sensör IR20, biri kızılötesi ışık gönderen (verici), diğeri bu ışığın karşısındaki bir yüzeyden yansımasını yakalayan (alıcı) iki ayrı kızılötesi elemandan oluşan, yansımalı tip bir engel/nesne algılama sensörüdür. Verici uçtan çıkan görünmez kızılötesi ışık bir cisme çarpıp geri döndüğünde alıcı fototransistör bu yansımayı algılar; oluşan zayıf sinyal modül üzerindeki karşılaştırıcı devre ile işlenip tek bir dijital çıkışa (OUT) dönüştürülür, böylece mikrodenetleyici tarafında herhangi bir analog-dijital dönüşüme veya ek filtreleme koduna gerek kalmaz. Üzerindeki potansiyometre sayesinde algılama mesafesi kabaca 2-30 cm bandında ayarlanabildiğinden hem çizgi izleyen robotlarda zemin kontrastını okumak hem de engelden kaçan araçlarda önündeki cismi tespit etmek için kullanılabilir. Küçük boyutu, sade 3 pinlik arayüzü ve düşük maliyeti nedeniyle özellikle eğitim setlerinde ve ilk robotik projelerinde sıkça tercih edilen, hataya karşı toleranslı, hazır çalışır bir sensör kartıdır. Arduino, ESP8266, ESP32 ve Raspberry Pi gibi 3,3V-5V lojik seviyeli kartlarla doğrudan uyumludur.

Teknik Özellikler

Öne Çıkan Özellikler

• Verici ve alıcı kızılötesi elemanlar tek bir modül üzerinde bir arada sunulur, ayrı kablolama veya hizalama gerektirmez ve montaj süresini kısaltır.
• Üzerindeki potansiyometre ile algılama mesafesi elle ince ayar yapılarak farklı ortam koşullarına ve farklı proje ihtiyaçlarına göre kalibre edilebilir.
• Karşılaştırıcı çıkışı sayesinde analog okuma yapmaya ve eşik değeri kod içinde hesaplamaya gerek kalmadan doğrudan bir dijital giriş pinine bağlanabilir.
• Onboard güç ve sinyal LED'leri, modülün çalışıp çalışmadığını ve o an bir engel algılayıp algılamadığını kabloya veya bilgisayara bağlanmadan görsel olarak gösterir.
• 20 mA civarındaki tüketimiyle Arduino'nun 5V çıkışından doğrudan beslenebilir, ayrı bir güç kaynağı gerektirmez.
• 3 pinlik sade arayüzü (VCC, GND, OUT) sayesinde breadboard veya jumper kabloyla ek bir kart olmadan hızlıca devreye alınır.
• Işığa dayalı temassız çalışma prensibi sayesinde hareketli veya kırılgan yüzeylerde mekanik temas riski oluşturmaz, aşınma yaşanmaz.
• Hem sayısal (digitalRead) hem de gerektiğinde kesme tabanlı okuma yöntemleriyle kullanılabildiğinden farklı programlama yaklaşımlarına uyum sağlar.

Kullanım Alanları

• Çizgi izleyen bir robotta zemindeki siyah çizgiyi beyaz zeminden ayırt ederek motor sürücüye anlık yön düzeltme komutu göndermek.
• Engelden kaçan bir robotun ön kısmına yerleştirilip yaklaşan bir duvar veya eşya algılandığında motorları durdurup robotu geri veya yana döndürmek.
• Otomatik bir sabun veya dezenfektan dispenserinde elin haznenin altına gelmesini algılayıp pompa motorunu kısa süreliğine tetiklemek.
• Bir üretim bandında önünden geçen kutu veya parçaları sayarak basit bir ürün sayaç devresi kurmak.
• Bir dolap veya kutunun kapağının açılıp açılmadığını izleyip açıldığında basit bir uyarı LED'i veya buzzer tetikleyen küçük bir alarm sistemi kurmak.
• Bir masa robotunda veya otomatik çöp kutusunda kapağın önüne uzatılan eli algılayıp kapağı servo motorla otomatik açmak.

Bağlantı ve Kullanım

Modül üzerindeki VCC pini Arduino'nun 5V (veya 3,3V) çıkışına, GND pini ise Arduino'nun GND ucuna bağlanır. OUT pini Arduino'nun herhangi bir dijital giriş pinine (örneğin D2) bağlanarak digitalRead() komutuyla okunabilir; önünde engel yokken çıkış genellikle HIGH, bir cisim algılandığında ise LOW seviyeye düşer. Anlık tepki gerektiren uygulamalarda OUT pini bir kesme (interrupt) pinine bağlanıp attachInterrupt() ile de izlenebilir, böylece ana döngüde sürekli digitalRead() yapmaya gerek kalmaz. Modül üzerindeki potansiyometre küçük bir tornavida ile çevrilerek algılama mesafesi kısaltılıp uzatılabilir; mesafenin kullanılacak gerçek ortamda birkaç deneme yapılarak ayarlanması önerilir. Yüzeyi çok parlak veya çok koyu renkli cisimlerde algılama mesafesi değişebileceğinden, kalibrasyonun proje tamamlandıktan sonra son kullanım ortamında, hedef yüzeyle aynı renk ve dokudaki bir malzeme üzerinde tekrar kontrol edilmesi faydalı olur.

Paket İçeriği

• 1 x Arduino IR Alıcı Verici Modülü Kızılötesi Sensör IR20
• Bağlantı için modül üzerinde lehimli erkek pin başlıkları

Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Güçlü ortam ışığı, özellikle doğrudan güneş ışığı veya floresan aydınlatma, kızılötesi alıcıyı etkileyerek yanlış algılamalara, kararsız çıkışa veya algılama mesafesinin kısalmasına yol açabilir; hassas uygulamalarda sensörün doğrudan güçlü ışık kaynağına bakmamasına dikkat edilmelidir.
• Algılanacak cismin yüzey rengi ve parlaklığı algılama mesafesini doğrudan etkiler; koyu/mat yüzeyler ışığı daha az yansıttığı için daha kısa, parlak/açık yüzeyler ise daha uzun mesafede algılanabilir.
• VCC ve GND pinlerinin ters bağlanmamasına dikkat edilmelidir; ters bağlantı modülü veya besleme kaynağını kalıcı olarak zarar verebilir.
• Potansiyometre sonuna kadar zorlanarak çevrilmemelidir, hassas ayar mekanizması bu şekilde kırılabilir veya ayar tekerleği yerinden çıkabilir.
• OUT pini doğrudan motor veya röle bobini gibi yüksek akım çeken bir yükü sürmek için tasarlanmamıştır; bu tür yükler için ayrıca bir transistör, MOSFET sürücü veya röle katı kullanılmalıdır.
• Modül açık ortamda toz ve nem etkisiyle zamanla hassasiyet kaybedebilir, verici ve alıcı optik yüzeyler gerektiğinde yumuşak ve kuru bir bezle temiz tutulmalıdır.
• İki modülün alıcıları birbirine çok yakın konumlandırılırsa (örneğin yan yana çalışan iki robotta) çapraz algılama nedeniyle hatalı tetiklemeler görülebilir, bu durumda modüller arası mesafe artırılmalıdır.