SHT31 Sıcaklık ve Nem Sensörü Modülü - I2C
SHT31 Sıcaklık ve Nem Sensörü Modülü, İsviçreli Sensirion firmasının ürettiği SHT31 entegresini taşıyan, I2C haberleşme protokolü ile çalışan dijital bir ölçüm kartıdır. Modül üzerindeki sensör; kapasitif nem algılama hücresi ile bant aralığı (band-gap) tipi sıcaklık algılama elemanını tek bir yonga üzerinde birleştirir. Bu sayede ortam sıcaklığı ve bağıl nem değeri aynı anda, tek bir dijital arayüz üzerinden okunabilir. Analog çıkışlı basit nem sensörlerinin aksine SHT31, ölçtüğü değeri fabrikada kalibre edilmiş sayısal veri olarak doğrudan Arduino, ESP8266, ESP32 veya Raspberry Pi gibi denetleyicilere iletir; bu da harici bir ADC devresi ya da karmaşık bir kalibrasyon hesabı ihtiyacını ortadan kaldırır. Hava istasyonu, sera takibi ve iklimlendirme projelerinde sık tercih edilir. Küçük boyutu ve düşük güç tüketimi sayesinde hem masaüstü geliştirme kartlarında hem de pil ile beslenen taşınabilir ölçüm cihazlarında rahatlıkla kullanılabilir.
Teknik Özellikler
| Sensör IC | Sensirion SHT31 (SHT3x serisi) |
| Ölçüm Prensibi | Kapasitif nem algılama hücresi ve bant aralığı (band-gap) tipi sıcaklık sensörü, tek yonga üzerinde |
| Haberleşme Arayüzü | I2C (2 telli, SDA/SCL hatları) |
| I2C Adresi | 0x44 (ADDR pini GND'ye bağlıyken) veya 0x45 (ADDR pini VDD'ye bağlıyken) |
| I2C Saat Hızı | Standart ve Hızlı Mod dahil, üretici verilerine göre 1 MHz'e kadar |
| Besleme Gerilimi | 2,4V - 5,5V (SHT31 sensör entegresi için) |
| Sıcaklık Ölçüm Aralığı | -40°C ile +125°C |
| Bağıl Nem Ölçüm Aralığı | %0 - %100 RH |
| Sıcaklık Doğruluğu | ±0,3°C (tipik, 0°C ile 65°C arasında) |
| Nem Doğruluğu | ±2 %RH (tipik, %0 ile %100 RH arasında) |
| Sıcaklık Çözünürlüğü | 0,01°C |
| Nem Çözünürlüğü | 0,01 %RH |
| Ölçüm Süresi | Yüksek tekrarlanabilirlik modunda yaklaşık 15 ms |
| Nem Tepki Süresi | Yaklaşık 8 saniye (τ63 değeri) |
| Ortalama Akım Tüketimi | Ölçüm anında yaklaşık 1,5 mA (sensör IC'si için, tek ölçüm modunda) |
| Uzun Dönem Kararlılık | Tipik olarak yılda %0,25 RH'nin altında nem drifti (sıcaklıkta yılda 0,03°C'nin altında) |
| Veri Doğrulama | Her ölçüm sonucuna eklenen 8 bitlik CRC baytı ile hatalı I2C okumaları yazılımda tespit edilebilir |
| Tekrarlanabilirlik Modları | Yüksek, orta ve düşük tekrarlanabilirlik seçenekleri; yüksek modda gürültü azalırken ölçüm süresi biraz uzar |
| Dahili Isıtıcı | Yoğuşmayı gidermek veya sensörü test etmek için yazılımla açılıp kapatılabilen entegre bir ısıtıcı bulunur |
| Saklama Sıcaklığı | -40°C ile +150°C arası (kısa süreli, üretici beyanına göre) |
| Modül Bağlantı Pinleri | VCC, GND, SCL, SDA (4 pin, standart I2C bağlantısı) |
Öne Çıkan Özellikler
- Tek bir yonga üzerinde hem sıcaklığı hem bağıl nemi ölçer, böylece projede iki ayrı sensör kullanmak yerine tek bir modül yeterli olur ve kablo karmaşası azalır.
- I2C arayüzü sayesinde sadece iki veri hattı (SDA ve SCL) ile mikrodenetleyiciye bağlanır, bu da Arduino gibi az pinli kartlarda başka sensör ve modüller için pin bırakır.
- ADDR pini üzerinden 0x44 veya 0x45 adresinden çalışabildiği için aynı I2C hattına iki SHT31 modülü birden bağlanıp iki farklı noktadan eş zamanlı ölçüm alınabilir.
- ±0,3°C sıcaklık ve ±2 %RH nem doğruluğu ile hobi, öğrenci ve prototip projeleri için endüstriyel sınıf sensörlere yakın hassasiyette veri sunar.
- Ölçüm sonuçları fabrikada kalibre edilmiş dijital değer olarak geldiğinden yazılım tarafında ek dönüşüm eğrisi veya kalibrasyon tablosu hazırlamaya gerek kalmaz.
- Her ölçümle birlikte gönderilen CRC sağlama biti sayesinde uzun kablo veya elektriksel gürültüsü yüksek ortamlarda oluşabilecek veri hataları yazılımda tespit edilebilir.
- 0,01°C ve 0,01 %RH gibi ince çözünürlük değerleri, ortamdaki küçük değişikliklerin bile yazılımda ayırt edilip grafik veya log kaydına doğru şekilde yansıtılmasını sağlar.
Kullanım Alanları
- Sera içinde ortam nemi belirlenen eşiğin altına düşünce sisleme veya nemlendirme sistemini otomatik olarak devreye sokmak.
- Ev tipi hava istasyonu projesinde oda sıcaklığı ve nemini ölçüp bir LCD veya OLED ekranda anlık olarak göstermek.
- 3D yazıcı filament kutusunda nem seviyesini sürekli izleyip belirli bir değerin üzerine çıkınca kullanıcıyı sesli veya görsel olarak uyarmak.
- Sunucu odası veya elektronik pano içinde sıcaklık belirlenen sınırı aşınca soğutma fanını veya klimayı otomatik çalıştırmak.
- Kuluçka makinesinde sıcaklık ve nemi hedef aralıkta tutarak yumurta gelişim koşullarını istikrarlı biçimde desteklemek.
- Mantar üretim kabininde ortam nemini yüksek seviyede tutmak için ultrasonik nemlendiriciyi sensör verisine göre açıp kapatmak.
- Birden fazla odaya yerleştirilen SHT31 modüllerinden toplanan sıcaklık ve nem verisini merkezi bir panelde karşılaştırıp akıllı ev otomasyonuna dahil etmek.
Bağlantı ve Kullanım
Modül üzerindeki VCC ve GND pinleri denetleyicinin besleme çıkışına (3,3V veya 5V) ve GND ucuna, SCL pini I2C saat hattına (örneğin Arduino Uno'da A5), SDA pini ise veri hattına (Arduino Uno'da A4) bağlanır. I2C hattının düzgün çalışması için SDA ve SCL hatlarında pull-up dirençlerinin bulunması gerekir; kullanılan modülde bu dirençler kart üzerinde hazır gelmiyorsa her iki hatta 4,7 kΩ değerinde birer direnç eklenmesi önerilir. Arduino IDE üzerinde Adafruit_SHT31 veya benzer bir I2C kütüphanesi kurulduktan sonra sensöre ölçüm komutu gönderilir, kısa bir bekleme süresinin ardından sıcaklık ve nem değerleri ile birlikte gelen CRC baytı okunarak verinin doğru iletilip iletilmediği kontrol edilebilir. ADDR pini boşta bırakıldığında veya GND'ye bağlandığında sensör varsayılan olarak 0x44 I2C adresinden yanıt verir. Uzun kablo kullanılan bağlantılarda haberleşme hatalarını azaltmak için I2C hattının mümkün olduğunca kısa tutulması ve gerekirse saat hızının düşürülmesi tavsiye edilir. Kullanılan kütüphaneler genellikle sıcaklığı santigrat derece, nemi ise yüzde bağıl nem cinsinden doğrudan döndüren hazır fonksiyonlar içerir; bu sayede kod tarafında ham I2C verisini bit bit çözme zahmeti ortadan kalkar.
Paket İçeriği
- 1 x SHT31 Sıcaklık ve Nem Sensörü Modülü (I2C)
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Modülü 5,5V'tan yüksek gerilimle beslemeyin ve VCC/GND bağlantısını ters yapmaktan kaçının; her iki durum da sensör entegresine kalıcı hasar verebilir.
- I2C hattında pull-up direnci bulunmuyorsa haberleşme kararsız olabilir veya hiç kurulamayabilir; gerekirse SDA ve SCL hatlarına 4,7 kΩ değerinde direnç ekleyin.
- Sensörü doğrudan güneş ışığına, bir ısı kaynağına yakın konuma veya su/nem ile temas edecek şekilde monte etmeyin; bu durum ölçüm hatasına ve kalıcı hasara yol açabilir.
- Aynı I2C hattında iki SHT31 modülü kullanacaksanız ADDR pinlerini farklı seviyelere (biri GND, diğeri VDD) bağlayarak adres çakışmasını önleyin.
- Nem algılama yüzeyine parmakla veya kirli bir malzemeyle dokunmaktan kaçının; yüzeyin kirlenmesi ölçüm doğruluğunu düşürebilir.
- Dahili ısıtıcıyı sürekli açık bırakmayın; bu özellik yalnızca yoğuşmayı gidermek veya sensörü kısa süreli test etmek içindir, sürekli açık kalması sıcaklık okumasını gerçek ortam değerinden saptırır.