TDA7293 100W Dijital Mono Tekli Kanal Amplifikatör
TDA7293, STMicroelectronics tarafından üretilen, DMOS çıkış katına sahip yüksek güçlü bir ses amplifikatör entegresidir. Bu kart, TDA7293'ü tek kanal (mono) olarak kullanan bir amplifikatör modülüdür; harici bir çift kutuplu güç kaynağından beslenerek giriş ucuna verilen ses sinyalini yükseltir ve hoparlörü sürecek gücü üretir. Class AB çalışma prensibiyle düşük bozulmalı bir yükseltme sağlar; standby ve mute uçları sayesinde açılış anındaki cızırtı ve istenmeyen gürültüler bastırılabilir. Düşük sessiz çalışma akımı ve yüksek çıkış gücüyle ev tipi ses sistemlerinden aktif kutulara, sahne ekipmanlarından eğitim projelerine kadar geniş bir kullanım alanına sahiptir.
Teknik Özellikler
| Kullanılan Entegre Devre | TDA7293 (STMicroelectronics, DMOS ses amplifikatörü) |
| Kanal Sayısı | Mono (tek kanal) |
| Anfi Sınıfı | Class AB (analog, doğrusal çalışma) |
| Çıkış Katı Teknolojisi | DMOS çıkış katı |
| Besleme Gerilimi | Yaklaşık ±12V ile ±50V arası, simetrik çift kutuplu besleme |
| Maksimum Çıkış Gücü | 100W (8Ω yük, ±40V besleme, 1kHz'de %10 THD) |
| Toplam Harmonik Bozulma | Yaklaşık %0,005 (1kHz, düşük güç seviyesinde, tipik) |
| Sessiz Çalışma Akımı | Yaklaşık 50mA (tipik) |
| Giriş Empedansı | Yaklaşık 100kΩ (tipik) |
| Slew Rate | Yaklaşık 10V/µs (tipik) |
| Sinyal/Gürültü Oranı | Yaklaşık 105dB (A ağırlıklı, tipik) |
| Mute Zayıflatması | Yaklaşık 70dB (tipik) |
| Kısa Devre Koruması | Var (yük kısa devresine karşı dahili koruma) |
| Termal Koruma | Var (aşırı ısınmada otomatik devre dışı kalma) |
| Standby / Mute Kontrolü | Harici lojik seviyesiyle açma/kapama ve seslendirmeyi kesme |
| Entegre Paketi | Multiwatt15 (15 uçlu güç paketi) |
| Açılış/Kapanış Gürültüsü | Dahili yumuşak başlatma sayesinde ihmal edilebilir düzeyde |
| Minimum Önerilen Yük Empedansı | 4Ω (tekli/mono kullanımda) |
| Bootstrap Desteği | Var (çıkış salınımını artırmak için harici bootstrap kondansatörü kullanılır) |
| Frekans Tepkisi | 20Hz - 20kHz aralığında yaklaşık ±0,5dB (tipik, düşük güç seviyesinde) |
Öne Çıkan Özellikler
- TDA7293 entegresi ile Class AB mimaride yüksek güçlü ve düşük bozulmalı ses yükseltme sağlar.
- 8Ω hoparlör yükünde 100W'a kadar çıkış gücü sunarak orta ve büyük ölçekli ses sistemlerinde yeterli seviyeyi yakalar.
- Dahili kısa devre ve termal koruma sayesinde yük veya soğutma hatalarında entegreyi bir ölçüde korur.
- Standby ve mute uçları üzerinden açılış/kapanış anındaki cızırtı ve istenmeyen gürültüler bastırılabilir.
- Düşük sessiz çalışma akımı ve yüksek sinyal/gürültü oranı sayesinde temiz bir ses zemini sunar.
- Tek kanal (mono) yapısı sayesinde subwoofer sürücüsü olarak veya iki kart kullanılarak stereo kurulumda çalıştırılabilir.
- Dahili yumuşak başlatma özelliği sayesinde açma/kapama anlarında hoparlörden gelen çat/pat tarzı gürültüler büyük ölçüde önlenir.
- Yüksek besleme gerilimi aralığı (±12V ile ±50V arası) sayesinde küçük hobi projelerinden yüksek güçlü kurulumlara kadar farklı güç seviyelerinde kullanılabilir.
- Multiwatt15 paketi ve bootstrap desteği sayesinde uygun bir soğutucuyla birlikte yüksek güçte kararlı çalışma sağlanabilir.
Kullanım Alanları
- Ev tipi stereo amfi kutusunun içine tek kanal güç bloğu olarak yerleştirip pasif hoparlörleri sürmek.
- İki adet kart kullanarak stereo müzik sistemi için sol ve sağ kanal amplifikasyonunu ayrı ayrı kurmak.
- Aktif subwoofer kutusunda düşük frekans sürücüsünü tek kanal olarak beslemek.
- Küçük sahne veya prova odası ses sisteminde yedek ya da takviye amplifikatör kartı olarak kullanmak.
- Elektronik eğitiminde güç amplifikatörü devrelerinin çalışma prensibini uygulamalı olarak incelemek.
- Arızalanmış eski bir amplifikatörün çıkış katını TDA7293 tabanlı bu kartla yenilemek.
- Kendi tasarlanan hoparlör kutusu projelerinde harici bir güç kaynağıyla birlikte tek kanal sürücü olarak kullanmak.
- Karaoke veya toplantı salonu gibi orta ölçekli mekanlarda sabit tesisat hoparlörünü sürecek güç kaynağı olarak konumlandırmak.
Bağlantı ve Kullanım
Kartın beslemesi için ortadan uçlu bir trafo veya simetrik çift kutuplu bir güç kaynağının + ve - hatları, kartın besleme girişlerine bağlanır; besleme geriliminin entegrenin belirtilen aralığında kalmasına dikkat edilmelidir. Ses kaynağından gelen sinyal, örneğin bir ön amplifikatör veya ses kartı çıkışı, kartın giriş ucuna tercihen bir bağlantı kondansatörü üzerinden verilir. Çıkış ucuna ise sürülecek hoparlörün artı ve eksi kutupları bağlanır; hoparlör empedansının 4-8Ω aralığında olmasına özen gösterilmelidir. Kartın standby ve mute uçları, açılış anındaki gürültüyü önlemek amacıyla genellikle bir gecikme devresi veya harici bir anahtar üzerinden kontrol edilir. Besleme hatlarına, gerilim dalgalanmalarını ve olası salınımları azaltmak için besleme girişine yakın noktada uygun değerde filtre kondansatörü eklenmesi genel bir uygulamadır. Kartın giriş ve çıkış bağlantı noktaları çoğu benzer tasarımda pin veya vida klemens şeklinde sunulur; bu nedenle bağlantı yapmadan önce kart üzerindeki işaretlemelerin kontrol edilmesi önerilir. Sistem ilk kez kurulurken hoparlör bağlı olmadan sadece besleme ve giriş sinyaliyle kısa bir kontrol yapılması, olası bir bağlantı hatasının hoparlöre zarar vermeden fark edilmesini sağlar.
Paket İçeriği
- 1 x TDA7293 mono amplifikatör kartı (entegre fabrika çıkışında kart üzerine lehimlenmiş olarak gelir)
- Kart üzerinde işaretlenmiş giriş, çıkış ve besleme bağlantı noktaları
- Soğutucu, güç kaynağı ve hoparlör pakete dahil değildir
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- TDA7293 yüksek güçte çalışırken belirgin şekilde ısınır; kart mutlaka uygun boyutta bir soğutucuya sabitlenmeden sürekli yüksek güçte çalıştırılmamalıdır.
- Besleme gerilimi entegrenin dayanım sınırlarının üzerine çıkarsa kalıcı hasar oluşabilir; kullanılacak trafo veya güç kaynağının gerilimi bağlantı öncesi hesaplanmalıdır.
- Hoparlör çıkışında kısa devre veya çok düşük empedanslı bir yük kullanımından kaçınılmalıdır.
- Giriş ve çıkış kablolarının kısa ve düzenli tutulması, gürültü ve osilasyon riskini azaltır.
- Besleme uçlarına ters polarite ile bağlantı yapılması entegreye zarar verebilir; bağlantı öncesi + ve - uçları mutlaka kontrol edilmelidir.
- Standby ve mute uçları boşta bırakılırsa kart beklenen şekilde çalışmayabilir; bu uçların doğru seviyeye çekilmesi gerekir.
- Entegrenin gövdesi (soğutucu temas yüzeyi) genellikle besleme uçlarından biriyle elektriksel bağlantılıdır; bu nedenle soğutucunun sistemin diğer metal aksamından izole edilmesi veya arada izolasyon pedi kullanılması önerilir.
- Kartı ilk kez devreye almadan önce düşük ses seviyesinde ve mümkünse sınırlı besleme geriliminde test etmek, olası bağlantı hatalarının büyük hasara dönüşmesini önler.
- Çalışma sırasında olağandışı bir koku, aşırı ısınma veya beklenmeyen bir ses fark edilirse besleme derhal kesilmelidir.