TDA7293 Mono Güç Amplifikatör Kartı
TDA7293 Mono Güç Amplifikatör Kartı, STMicroelectronics üretimi TDA7293 entegresi üzerine kurulmuş, tek kanal (mono) çalışan bir ses gücü amplifikatörüdür. Entegre, Class AB çalışma prensibi ve DMOS çıkış katı ile yüksek akım kapasitesi sunar; çift kutuplu (simetrik +V / -V) besleme ile çalışır ve uygun gerilimde 8 ohm'luk bir hoparlörü yaklaşık 100W'a kadar sürebilir. Dahili kısa devre ve termal koruma sayesinde aşırı yüklenme veya ısınmada çıkış otomatik kapanır. Mute ve standby uçları, açılış/kapanış poplarının bastırılmasını ve devrenin uzaktan susturulmasını sağlar. Hi-fi sistemler, subwoofer sürücüleri ve aktif hoparlör projeleri için tercih edilen bir güç katıdır.
Teknik Özellikler
| Kullanılan Entegre | TDA7293 (STMicroelectronics, mono ses gücü amplifikatörü) |
| Amplifikatör Sınıfı | Class AB, DMOS çıkış katı |
| Besleme Gerilimi | ±10V ile ±50V arası, simetrik (çift kutuplu) besleme |
| Tipik Kullanım Gerilimi | ±35V civarı (yüksek çıkış gücü için) |
| Çıkış Gücü | Yaklaşık 100W RMS (8Ω yük, %10 THD, ±40V besleme) |
| Toplam Harmonik Bozulma (THD) | Tipik %0,005 (1kHz, orta çıkış seviyesinde) |
| Giriş Empedansı | Yaklaşık 100kΩ |
| Frekans Tepkisi | 20Hz - 20kHz aralığında düz (yaklaşık ±0,5dB) |
| Kapalı Çevrim Kazancı | Harici dirençlerle ayarlanabilir, tipik olarak ~30dB civarında kullanılır |
| Mute Girişi | Var - çıkışı yazılım/anahtar kontrolüyle sessize alma |
| Standby (Bekleme) Girişi | Var - devreyi düşük güç bekleme moduna alma |
| Kısa Devre Koruması | Dahili SOA (Safe Operating Area) koruma devresi |
| Termal Koruma | Dahili termal kapanma, aşırı ısınmada (yaklaşık 145°C civarı) otomatik devreye girer |
| Entegre Paketi | Multiwatt15 (15 uçlu, vidalı montaj delikli güç paketi) |
| Köprüleme (BTL) Desteği | İki kart köprülenerek tek kanalda daha yüksek güç elde edilebilir |
| Soğutma İhtiyacı | Yüksek güçte sürekli çalışmada harici soğutucu (heatsink) gereklidir |
| Kanal Sayısı | 1 (mono) |
| Giriş Sinyal Seviyesi | Hat (line) seviyesinde ses sinyali beklenir, mikrofon seviyesi doğrudan sürülemez |
Öne Çıkan Özellikler
- TDA7293 entegresi ile mono kanalda yüksek çıkış gücü ve düşük bozulma oranı sağlayarak duru ve güçlü bir ses performansı sunar.
- Dahili termal koruma ve kısa devre koruması sayesinde entegre, aşırı yük veya ısınma durumunda kendini otomatik olarak kapatarak korur ve kalıcı hasarı önler.
- Mute ve standby giriş uçları, cihaz açılıp kapanırken oluşan istenmeyen pop seslerinin önlenmesini ve devrenin uzaktan susturulmasını mümkün kılar.
- Geniş besleme gerilimi aralığı (±10V ile ±50V arası), projeye göre düşük güçlü küçük bir sistemden yüksek güçlü bir sisteme kadar farklı ihtiyaçlara uyum sağlayacak esneklik tanır.
- DMOS çıkış katısı sayesinde yüksek akım kapasitesi ve düşük çıkış empedansı ile temiz, düşük gürültülü bir ses performansı sunar.
- İki kartın köprülenmesiyle (BTL bağlantı) tek kanalda daha yüksek çıkış gücüne ulaşılabilir, bu da yüksek güç gereken projelerde ek esneklik sağlar.
- Multiwatt15 paketi, entegrenin bir soğutucuya doğrudan vidalanmasına imkan tanıyarak sürekli yüksek güçte çalışmada ısı atımını kolaylaştırır ve uzun ömürlü çalışmaya katkı sağlar.
Kullanım Alanları
- Ev tipi müzik sisteminde, uygun bir ön amplifikatör ve güç kaynağıyla birlikte tek kanallık (mono) ana güç amplifikatörü olarak kullanmak.
- Bir subwoofer kutusunun içine monte ederek bas hoparlörünü doğrudan sürmek ve düşük frekanslarda güçlü bir bas performansı elde etmek.
- Aktif hoparlör projelerinde hoparlörün içine gömülü dahili güç katı olarak kullanmak.
- İki kartı köprüleyerek sahne veya küçük ölçekli ses sistemlerinde (PA) yüksek güçlü mono çıkış elde etmek.
- Elektronik derslerinde veya hobi projelerinde güç amplifikatörü devresi, besleme tasarımı ve soğutma/termal davranışı öğrenmek için laboratuvar uygulaması yapmak.
- Var olan stereo amplifikatöre ek olarak ayrı bir subwoofer kanalı eklemek isteyen ev yapımı ses sistemlerinde kullanmak.
- Eski veya arızalanmış bir hoparlör kutusunun içindeki hazır güç katını, TDA7293 tabanlı bu kartla değiştirerek sistemi yeniden kullanılır hale getirmek.
Bağlantı ve Kullanım
Kartın ses giriş ucuna, önyükselteç veya ses kaynağının (örneğin bir ön amplifikatör kartının) hat seviyesindeki çıkışı bağlanır; giriş toprağı ile besleme toprağının ortak (GND) noktada birleştirilmesi gürültüyü azaltır. Güç girişine, kartın etiketlediği +V ve -V uçlarından simetrik çift kutuplu bir besleme (örneğin ±25V ile ±35V arası bir trafo ve doğrultucu grubu) uygulanır; tek kutuplu bir kaynakla çalıştırılamaz. Hoparlör çıkış terminaline 4 ile 8 ohm arasında empedansa sahip bir hoparlör bağlanır ve çıkışın asla besleme hatlarına veya toprağa temas etmemesine dikkat edilir. Kart, güç kaynağı verildikten kısa bir süre sonra mute/standby devresi üzerinden sesi kademeli olarak açacak şekilde tasarlanmıştır; bu nedenle ilk çalıştırmada ses seviyesi düşük tutulmalı, besleme için kullanılacak trafo ve doğrultucu grubu kartın sürekli çekeceği yüksek akımı karşılayabilecek kapasitede seçilmeli (yetersiz akım kapasitesi gerilim düşmesine ve seste bozulmaya yol açabilir) ve toprak (GND) hattı hem giriş sinyali hem de güç kaynağı için tek bir ortak noktada birleştirilerek gürültü/hum (uğultu) sesleri önlenmelidir.
Paket İçeriği
- 1 x TDA7293 mono güç amplifikatör kartı
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Besleme gerilimini bağlarken +V, -V ve GND uçlarını karıştırmayın (ters polarite entegreyi kalıcı olarak bozabilir); kart ayrıca mutlaka simetrik (çift kutuplu) bir besleme gerektirir ve tek kutuplu bir güç kaynağıyla doğru çalışmaz.
- Yüksek güçte veya uzun süreli kullanımda entegrenin mutlaka yeterli yüzey alanına sahip bir soğutucuya (heatsink) monte edilmesi gerekir; aksi halde termal koruma devreye girip ses aniden kesilebilir, tekrarlayan aşırı ısınmalarda entegre kalıcı olarak zarar görebilir.
- Hoparlör çıkışını çalışma sırasında asla kısa devre yapmayın veya besleme hatlarına ya da toprağa temas ettirmeyin; kısa devre koruması olsa da bu durumun sürekli tekrarlanması entegrenin ömrünü kısaltabilir.
- Besleme gerilimini entegrenin dayanabileceği ±50V sınırının üzerine çıkarmayın; hoparlör empedansının da kartın desteklediği aralıkta (genellikle 4-8 ohm) olmasına dikkat edin, çok düşük empedanslı hoparlörler aşırı ısınmaya yol açabilir.
- İlk kurulumda düşük ses seviyesinde ve kısa süreli test yapın; hoparlör veya sinyal kablosu bağlantılarını her zaman kart enerjisiz (güç kapalı) durumdayken takıp sökün.
- Kartı nemden, tozdan ve iletken metal yüzeylerle temastan uzak, iyi havalandırılan bir muhafaza içine, çocukların erişemeyeceği şekilde monte edin.